آموزش نویسندگی | تولید محتوا | روزنامه نگاری

مناسبت‌ها و فرصتی برای نوشتن

وقتی تقویم را ورق می‌زنید، در مقابل برخی از روزها متن کوتاهی را می‌خوانید که سالگرد وقوع اتفاق و رویدادی را به ما یادآور می‌شود. از آنجایی که این رویدادها و به عبارتی بهتر مناسبت‌ها، جنبه‌های ملی و مذهبی دارند، توجه بسیاری از افراد جامعه به آنها جلب می‌شود. پس نوشتن درباره چنین مناسبت‌هایی می‌تواند سوژه‌های خوبی برای تولید محتوا باشد. در ادامه توضیح داده‌ام که چگونه برای مناسبت‌ها مطالب جذاب و خواندنی بنویسید. 

چرا باید درباره مناسبت‌ها نوشت؟

مناسبت‌ها بهانه‌هایی برای یادآوری اتفاقات تاریخی و انتقال مفاهیم آنها به نسل‌های بعدی است. مفاهیمی که برای جامعه ارزشمند هستند. در غیر این‌صورت بعد از مدتی فلسفه و پیامی که پشت هر رویداد نهفته است،

از حافظه عمومی جامعه پاک می‌شود و در خوشبینانه‌ترین حالت به لابه‌لای صفحات کتاب‌ها می‌رود. کتاب‌هایی که معمولا تعداد اندکی از افراد جامعه آنها را می‌خوانند.

مثلا تصور کنید از همین امسال مناسبتی مانند سالگرد آغاز جنگ تحمیلی را از تمامی تقویم‌ها کاملا حذف کنیم و دیگر درباره آن حرفی نزنیم. چه اتفاقی می‌افتد؟ احتمالا تا کمتر از دو دهه دیگر کسی از این جنگ و اتفاقاتی که در آن رخ داده است، چیز زیادی نمی‌داند.

به همین خاطر هر جامعه سعی می‌کند برخی رویدادها را که دارای ارزش‌ها و پیام‌های خاصی هستند، به مناسبت تبدیل کند؛ تا از این طریق اهمیت و تجربه حاصل از آنها را به نسل‌های بعد و حتی جوامع دیگر انتقال دهد.

به همین خاطر مناسبت‌ها سوژه‌های خوبی برای نوشتن هستند. چرا که معمولا این سوژه‌ها می‌تواند خواننده‌های زیادی داشته باشند. از طرفی دیگر نویسنده‌ها با نوشتن درباره مناسبت‌ها به انتقال پیام‌ آنها کمک می‌کنند.

نوشتن درباره مناسبت‌های عمومی از زاویه‌ای متفاوت

برخی از مناسبت‌ها مانند مناسبت‌های ملی و مذهبی جنبه عمومی و فرآگیر دارند. مثلا عید نوروز، ولادت و شهادت ائمه (ع)، روز ملی‌شدن صنعت نفت و غیره. نوشتن درباره چنین مناسبت‌هایی در عین حال که خیلی راحت است، سختی‌هایی نیز دارد.

راحت از این بابت که برای نوشتن درباره آنها منابع زیادی وجود دارد و تقریبا پیرامون هر کدام اطلاعات اولیه مناسبی داریم. مثلا اگر همین الان بخواهید درباره نوروز مطلبی ساده بنویسید، فکر می‌کنید چند صفحه خواهید نوشت؟

اما قسمت سخت کار زمانی است که خوشبختانه یا متاسفانه درباره مناسبت‌های عمومی مطالب زیادی نوشته شده است که ماهیت اغلب آنها حاوی پیام‌هایی تکراری است. به همین خاطر چنین مطالبی می‌تواند خواننده کمتری داشته باشند. از این رو مخاطبان به خواندن مطالبی درباره مناسبت‌های عمومی رغبت نشان می‌دهند که در آنها زاویه دید جدیدی وجود داشته باشد.

به همین دلیل برای این‌که مطلب متفاوتی درباره مناسبت‌های عمومی بنویسید، بهتر است به زمینه تخصصی‌تان مراجعه کنید. ببینید که آیا می‌توان از دریچه تخصص و حرفه شما به آن مناسبت نگاه کرد یا خیر؟ یا آیا آن رویداد ملی و مذهبی ابعادی دارد که مرتبط با کار شما باشد؟

به طور مثال چندی پیش در وب‌سایت مهدی صنم‌پور از اساتید آداب معاشرت و مذاکره مقاله جالبی خواندم. آقای صنم‌پور در آستانه روز عاشورا مطلبی آموزشی درباره مذاکراتی نوشت که پیش از شروع جنگ بین سپاهیان امام حسین (ع) و یزید انجام شد. او در آن مقاله سعی کرد درس‌هایی که می‌توان از آن مذاکرات گرفت را شرح دهد.

ولی باید دقت کنید که هر چیزی را نمی‌شود به هم ربط داد. برای این کار باید حواس‌تان باشد که ارتباطی معنادار بین دو موضوع برقرار کنید. در غیر این‌صورت مطلب لوث و بی‌محتوا می‌شود.

پیشنهاد می‌کنم بررسی کنید که آیا می‌توانید درباره نزدیک‌ترین مناسبت عمومی مطلبی با زاویه متفاوت بنویسید؟

نوشتتن درباره مناسبت‌های خاص با بیانی عمومی

منظور از مناسبت‌های خاص، مناسبت‌هایی است که ماهیت عمومی آنها کمرنگ هستند و صرفا برای قشر خاصی از جامعه اهمیت دارند. مثلا روزی که نخستین ترانزیستور ابداع شد، روز مهمی در صنعت رایانه به شمار می‌رود. ولی به هیچ عنوان ماهیت عمومی ندارد.

ولی برخی از این مناسبت‌ها با آنکه خاص هستند، نوشتن درباره آنها می‌تواند برای عموم جالب و خواندنی باشد. اینجا هنر نویسنده است که بتواند مناسبتی خوب را سوژه نوشتن کند و مهم‌تر اینکه درباره‌اش به خوبی و سادگی بنویسید.

مثلا سالگرد پرتاب نخستین ماهواره به فضا، برای علاقمندان به علوم فضایی مناسبت مهمی است. اما کسی که در این زمینه تخصص دارد می‌تواند مطلبی جذاب و خواندنی درباره داستان چگونگی پرتاب نخستین ماهواره به فضا بنویسید. یا به این بهانه در مقاله‌ای، اهمیت فناوری فضایی را در زندگی روزمره شرح دهد.

یا در حوزه فناوری اطلاعات سالگرد مرگ استیو جابز (بنیان‌گذار شرکت اپل) می‌تواند سوژه‌ای مناسبتی برای نوشتن پیرامون زندگی و فعالیت‌های حرفه‌ای او باشد.

چه زمان‌ برای مناسبت‌ها بنویسم؟

درباره مناسبت‌های ملی و مذهبی، می‌توان هر سال به فراخور مناسبت موضوعاتی را برای نوشتن پیدا کرد. اما در مورد مناسبت‌های خاص برای آنکه سوژه شما اثربخشی بیشتری داشته باشد، می‌توانید نوشتن درباره آن را در زمان سالگردهایی انتخاب کنید که عدد رُندی دارند.

معمولا عدد سالگردهایی که به صفر و پنج ختم می‌شوند، جذاب‌تر هستند. مثلا پانزدهمین سالگرد تاسیس گوگل یا شصتمین سالگرد درگذشت علی‌اکبر دهخدا.

درباره مناسبت‌ها چه چیزهایی بنویسم؟

معمولا وقتی نویسنده‌ها و روزنامه‌نگاران به سراغ سوژه‌های مناسبتی به خصوص موارد خاص می‌روند از یک یا چند حالت کلی زیر برای نوشتن درباره آنها بهره می‌برند:

در حالت اول درباره خود مناسبت و چگونه شکل‌گیری آن می‌نویسند. مثلا در سالگرد کشف میکروب می‌توان به داستان چگونگی کشف آن اشاره کرد.

در حالت دوم ابعاد ناشناخته یا کمترشناخته‌شده از مناسبت را بررسی می‌کنند. مثلا در سالگرد اختراع تلفن، می‌توان به این موضوع اشاره کرد که شخصی همزمان با گراهام‌بل هم دستگاه مشابهی مثل تلفن اختراع کرده بود. ولی چون گراهام‌بل اختراعش را زودتر به ثبت رساند، در تاریخ او را مخترع اصلی تلفن می‌شناسند.

در حالت سوم تاثیرات حاصل از آن مناسبت را بیان می‌کنند. مثلا سالگرد تولد یا مرگ آلبرت اینشتین می‌تواند بهانه‌ای برای بررسی تاثیرات نظریات مشهور او بر علم امروز باشد.

برای آنکه بتوانید درباره موضوعات مناسبتی بهتر بنویسید، پیشنهاد می‌کنم بخش «روزها» از مجله همشهری جوان را بخوانید.

چگونه مناسبت‌ها را پیدا کنم؟

پیداکردن مناسبت‌های عمومی کار راحتی است. فقط کافی است تقویمی را ورق بزنید تا مناسبت‌ها را پیدا کنید. ولی اگر به سایت time.ir بروید، علاوه بر مشاهده مناسبت‌های عمومی و رسمی، برخی مناسبت‌های غیررسمی را نیز می‌توانید مشاهده کنید.

همچنین این سایت نرم‌افزار مبدل تقویم هم دارد که به کمک آن قادر هستید تاریخ تقویم‌های میلادی، شمسی و قمری را به یکدیگر تبدیل کنید.

علاوه بر آن کتب مرجعی مانند فرهنگ‌نامه‌های عمومی و تخصصی هم منابع خوبی برای یافتند مناسبت‌ها هستند.


تصویری از تقویم سایت time.ir

استفاده از سال‌شمارهای ویکی‌پدیا برای نوشتن

یک راه خوب برای پیداکردن مناسبت‌ها، استفاده از سال‌شمارهای ویکی‌پدیای انگلیسی است. شما به کمک این قابلیت ویکی‌پدیا مثلا می‌توانید به فهرستی از مهم‌ترین رویدادهای جهان در سال ۲۰۱۰ م. دسترسی پیدا کنید و یا علاقمند هستید بدانید که در قرن هفدهم میلادی چه رویدادهای مهمی در جهان اتفاق افتاده است.

شاید هم قصد مقایسه بین اتفاقات دو دهه از تاریخ را دارید. بگذارید کمی‌ فراتر برویم. علاقمند هستید فهرستی از تمامی فیلم‌های اکران‌شده در سال ۲۰۱۵ م. به همراه بهترین‌ها و جوایزی که در آن سال اعطاشده است را مطالعه کنید و درباره آنها مطلب بنویسید.

ویکی‌پدیا تمام این داده‌ها و داده‌های مشابه دیگری که شاید فکرش را هم نکنید به راحتی با چند کلیک در اختیار شما قرار می‌دهد. برای این کار کافی است در بخش جستجوی ویکی‌پدیا عبارت‌های زیر را وارد کنید و در صفحه‌ای که باز می‌شود، فهرستی از زیرعنوان‌ها و زیرمجموعه‌های مربوطه را ببینید.

  • برای دسترسی به فهرست رویدادهای یک سال، صرفا عدد آن سال را وارد کنید. مثلا ۲۰۱۵
  • برای دسترسی به فهرست رویدادهای یک دهه، عدد دهه را با واژه s در انتهای آن بدون فاصله در ویکی‌پدیا جستجو کنید. مثلا ۱۹۲۰s
  • برای دسترسی به فهرست رویدادهای یک قرن، نام عدد آن قرن را به این صورت وارد کنید. مثلا برای قرن نوزدهم میلادی بنویسید: ۱۹th­ century و برای قرن دهم ۱۰th century.

نکته: در بخش فارسی ویکی‌پدیا این امکان نیز برای گاه‌شماری شمسی و هم میلادی وجود دارد، اما به گستردگی بخش انگلیسی نیست.

محمدرضا رضائی

من محمدرضا رضائی، ژورنالیست و نویسنده علمی هستم. در این وب‌سایت قصد دارم تجربیاتم را در این زمینه با شما به اشتراک بگذارم.

در دوره رایگان و غیرحضوری نویسندگی علمی و تولید محتوا شرکت کنید. برای شرکت در این دوره کافی است نام و ایمیل خود را در فرم زیر وارد کنید تا دروس در کمتر از پنج دقیقه به ایمیل شما ارسال شود.

برای آشنایی با این دوره اینجا را کلیک کنید.

۱ نظر

منطقه سربرگ نوار کناری خود را در حال حاضر خالی است. عجله کنید و اضافه کردن برخی از ویدجت.